Przygotowując tę konferencję, zadawaliśmy sobie jedno pytanie: co właściwie znaczy wspierać samodzielność dziecka, kiedy dorośli sami nie zawsze nadążają za zmianą? Ekrany, sztuczna inteligencja, przeciążenie, zmęczenie zawodu. Hasło „Zmiana zaczyna się od nauczyciela” wybraliśmy celowo, bo z naszego doświadczenia wynika, że żadna reforma nie wejdzie do klasy, jeśli nie wniesie jej tam konkretny człowiek.
Sala Centrum Dialogu wypełniła się do ostatniego miejsca. Bilety rozeszły się przed konferencją, a do Łodzi przyjechało [UZUPEŁNIJ: ok. X] uczestników z [UZUPEŁNIJ: liczba] placówek z całej Polski. Dzień otworzyliśmy razem z profesorem Romanem Leppertem, który poprowadził konferencję i spinał kolejne wystąpienia w jedną opowieść.
Moduł I – nauczyciel między misją a codziennością
Na początek profesor Mirosława Nowak-Dziemianowicz (Akademia WSB w Dąbrowie Górniczej) w wykładzie inauguracyjnym przyjrzała się blaskom i cieniom zawodu nauczyciela, rozpiętego między poczuciem misji a wymaganiami profesjonalizmu. Dobrze, że ten temat padł na samym początku. Trudno mówić o samodzielności uczniów, nie pytając najpierw, w jakiej kondycji jest dorosły, który ma ją wspierać.
Potem głos oddaliśmy praktykom. Dorota Pronobis-Kościńska z ZSP Nr 1 w Strzyżowicach pokazała, jak w szkole przejawiają się autonomia i współpraca, i zwróciła uwagę, że to proces wieloletni, wymagający systematyczności. Mariola Giera z Białej Nyskiej mówiła o edukacyjnym „efekcie motyla”, czyli o drobnych, świadomych działaniach, które z czasem zmieniają kulturę całej placówki. Po przerwie Aleksandra Janicka przekonywała, że warto zaufać dzieciom. Marcin Michalik zapytał, jak pracować z uczniem epoki smartfona, AI i TikToka, żeby wiedza nie znikała tuż po sprawdzianie. Joanna Waszak pokazała, jak plan daltoński wspiera uniwersalne projektowanie w edukacji i jak samodzielność łączy się z dostępnością.
Moduł II – mózg, relacje i rola dyrektora
Drugą część otworzyła profesor Krystyna Rymarczyk (Uniwersytet SWPS). Jej wykład o tym, jak aktywność fizyczna, relacje i doświadczenia kształtują rozwój mózgu dziecka, był mocnym naukowym zapleczem dla wszystkiego, co praktycy mówili rano. Następnie spojrzeliśmy na szkołę z perspektywy zarządzania. Eliza Pawlik i Elżbieta Nowotnik z NSP BLOOM w Wolsztynie mówiły o komunikacji, której w szkołach czasem brakuje. Aleksandra Marus podzieliła się swoim przepisem na pracę dyrektora placówki daltońskiej, a Beata Szymczakowska z Gminnego Zarządu Oświaty w Nysie zastanawiała się, jak wspierać nauczyciela w zmianie, zamiast mu ją narzucać.
Moduł III – co zostaje niezmienne w epoce postAI
Po przerwie obiadowej i krótkim wystąpieniu naszego partnera głównego, firmy Moje Bambino, profesor Joanna Mytnik (Centrum Nowoczesnej Edukacji Politechniki Gdańskiej) zapytała, co w epoce postAI zmienia się w samodzielności, odpowiedzialności i współpracy, a co pozostaje niezmienne. Katarzyna Cieciura z Małopolskiego Centrum Doskonalenia Nauczycieli w Krakowie domknęła ten wątek, pokazując cztery filary planu daltońskiego jako podstawę całego procesu dydaktyczno-wychowawczego. Pytanie postawione w 1920 roku przez Helen Parkhurst okazało się bardzo aktualne w 2026.
Dzień zakończyło podsumowanie z udziałem publiczności, prowadzone przez profesora Lepperta. [UZUPEŁNIJ: 2–3 zdania o tym, co padło z sali, jakie pytanie lub głos zapamiętałeś, jaka była atmosfera].
Wracając z Łodzi, myśleliśmy o tym, że najcenniejsze w takim dniu nie są wcale same wykłady. Liczą się rozmowy w przerwach, wymiana doświadczeń między dyrektorką przedszkola a nauczycielem polskiego, moment, w którym ktoś słyszy o rozwiązaniu z innej placówki i już wie, co spróbuje zrobić u siebie w poniedziałek. [UZUPEŁNIJ opcjonalnie: jedna konkretna scenka z kuluarów]
Dziękujemy
Dziękujemy wszystkim prelegentkom i prelegentom za to, że podzielili się swoją wiedzą i doświadczeniem. Profesorowi Romanowi Leppertowi i Akademickiemu Zaciszu dziękujemy za patronat i prowadzenie konferencji, a firmie Moje Bambino za wsparcie jako partnerowi głównemu. Podziękowania kierujemy też do Alter Edukacji i Wydawnictwa SOR-MAN oraz do Centrum Dialogu im. Marka Edelmana za gościnę. Najbardziej dziękujemy jednak Wam, uczestnikom, za to, że przyjechaliście i przywieźliście ze sobą swoje pytania, wątpliwości i doświadczenia.
Konferencja trwała jeden dzień, a to zawsze za mało, żeby z inspiracji zrobić praktykę. Dlatego w przyszłym roku zapraszamy na Dalton Camp 2027, czyli trzy dni warsztatów dla nauczycieli. Tym razem mniej będzie słuchania, a więcej wspólnej pracy: przygotujemy zadania, przećwiczymy narzędzia i przyjrzymy się konkretnym sytuacjom z Waszych klas i placówek. Będzie też czas na rozmowy, na które w trakcie konferencji zabrakło przerw. Dalton Camp odbędzie się [UZUPEŁNIJ: termin i miejsce]. Szczegóły i zapisy ogłosimy wkrótce na fundacjaplandaltonski.pl oraz w naszych mediach społecznościowych.
Jeśli wolisz pracować w dłuższym procesie, w 2027 roku czeka też Akademia Daltońska, w edycjach dla nauczycieli i dla dyrektorów. Więcej znajdziesz na fundacjaplandaltonski.pl/akademia-daltonska.
Do zobaczenia na Dalton Campie.
Do zobaczenia na kolejnych spotkaniach.
Anna i Robert Sowińscy
Fundacja PlanDaltoński.PL